Η μαγική εικόνα του ΕΣΠΑ και η πραγματικότητα

​Η μαγική εικόνα των απορροφήσεων του ΕΣΠΑ, έπειτα από τον αγώνα δρόμου που έδωσαν οι υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης και Υποδομών το Δεκέμβριο, κρύβει τη σκληρή πραγματικότητα των μεγάλων καθυστερήσεων στα σημαντικότερα έργα που θα είχαν και σοβαρό αντίκτυπο στην οικονομία. Από το Κτηματολόγιο μέχρι τον ΟΣΕ, τους δεκάδες βιολογικούς καθαρισμούς, τα ευρυζωνικά δίκτυα στις αγροτικές περιοχές και τη διασύνδεση των Κυκλάδων υπάρχει ένας μακρύς κατάλογος έργων που δεν έχουν απορροφήσει ούτε ευρώ. Τα περισσότερο εξ’ αυτών δεν έχουν ούτε καν συμβάσεις, με αποτέλεσμα η εκκίνηση των όποιων εργασιών να αναμένεται για το προσεχές φθινόπωρο.
​Ενα από τα κορυφαία παραδείγματα είναι το Κτηματολόγιο, το οποίο είναι ένα από τα 180 έργα προτεραιότητας που είχε συμφωνήσει η Ελλάδα με την Κομισιόν. Από τα 130.000.000 ευρώ που είναι ο προϋπολογισμός των έργων του Κτηματολογίου που εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ, οι συμβάσεις είναι μηδέν και οι πληρωμές επίσης μηδέν…

Το χάλκινο μετάλλιο των καθυστερήσεων παίρνει ο ΟΣΕ αρκετά έργα του οποίου είτε δεν ξεκίνησαν ποτέ, είτε ακυρώνονται και ξαναρχίζουν. Περί τα 70.000.000 ευρώ είχε ζητήσει ο οργανισμός για την αποπεράτωση του τμήματος Πειραιάς – Τρεις Γεφυρες, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει προχωρήσει το έργο. Τεράστιες καθυστερήσεις καταγράφονται και στα έργα κατασκευής της νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα Ροδοδάφνη (Αίγιο) – Ρίο, αφού εκκρεμούν διαγωνισμοί. Από τα 430.000.000 ευρώ μέχρι στιγμής έχουν απορροφηθεί περί τα 30.000.000. Μηδενική είναι η απορρόφηση και στο μεγάλο έργο για το νέο σύστημα τηλεδιοίκησης και σηματοδότησης του βασικού σιδηροδρομικού άξονα, προϋπολογισμού 90.000.000 ευρώ.

​Στο μηδέν θα μείνουν για το άμεσο μέλλον και οι απορροφήσεις για ένα ακόμα κρίσιμο έργο, η μη υλοποίηση του οποίου κοστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια στους φορολογούμενους. Πρόκειται για την ηλεκτρική διασύνδεση των Κυκλάδων με την ηπειρωτική Ελλάδα η οποία εκκρεμεί επί χρόνια και προ εβδομάδων ακυρώθηκε ο σχετικός διαγωνισμός. Η ακύρωση έγινε εν μέσω του θορύβου που είχε προκληθεί από την πιθανότητα ανάθεσης του έργου σε κοινοπραξία στην οποία συμμετείχε η γερμανική Siemens και τον αποκλεισμό της εγχώριας βιομηχανίας Ελληνικά Καλώδια του ομίλου Βιοχάλκο. Το αστείο της υπόθεσης είναι πως το ακυρωθέν έργο εμφανίζεται ως «πορτοκαλί» (δηλαδή σε καλή κατάσταση!) στον κατάλογο με την πορεία των 180 έργων προτεραιότητας.

​Με πορτοκαλί χρώμα έχουν βάψει οι υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης και άλλα μεγάλα έργα που «σέρνονται», μολονότι ορισμένα αποτελούν «μνημονιακές υποχρεώσεις». Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι το τεχνολογικό σύστημα για το «Εθνικό Ληξιαρχείο», προϋπολογισμού 45.000.000 ευρώ. Η απουσία του «Εθνικού Ληξιαρχείου» είναι η αιτία για τις συνεχείς διασταυρώσεις των ασφαλιστικών ταμείων και τα κατακερματισμένα στοιχεία του κρατικού μηχανισμού για τους συνταξιούχους, τους πολύτεκνους, κλπ. Στο μηδέν βρίσκονται και άλλα έργα τεχνολογίας όπως το «Ψηφιακό Σχολείο» (προϋπολογισμού περί τα 153.000.000 ευρώ), το πληροφοριακό σύστημα του λειτουργού της αγοράς ενέργειας (για τις πληρωμές σε παραγωγούς από Ανανεώσιμες Πηγές, κλπ), και το μεγάλο έργο για την ανάπτυξη ευρυζωνικών υποδομών σε Νησιωτικές και Αγροτικές περιοχές της χώρας (ύψους 140.000.000 ευρώ).

​Στο «πορτοκαλί» εμφανίζονται και έργα που έχουν μπλέξει επί μήνες στα γρανάζια των δικαστικών προσφυγών όπως ο βιολογικός καθαρισμός Κορωπίου – Παιανίας, ύψους 125.000.000 ευρώ. Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε, αλλά εκκρεμεί επί σχεδόν δύο χρόνια η ανάθεση αφού υπάρχουν προσφυγές από τους συμμετέχοντες εργολάβους. Οι πολυετείς καθυστερήσεις στα έργα βιολογικών καθαρισμών (στην Αττική, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα) ενδέχεται να οδηγήσουν στην υποβολή προστίμων από την Κομισιόν για παράβαση σχετικών κοινοτικών οδηγιών. Τα έργα του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Περιβάλλον» (βιολογικοί καθαρισμοί, διαχείριση απορριμμάτων, κλπ) θεωρούνται από τα πλέον επίφοβα από τις υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης. Πριν από λίγες ημέρες ο περιφερειάρχης Αττικής Γ. Σγουρός είχε δηλώσει πως αν μέχρι το τέλος του έτους δεν υπογραφούν συμβάσεις στους διαγωνισμούς για τα 4 εργοστάσια επεξεργασίας απορριμμάτων στο Λεκανοπέδιο η χώρα κινδυνεύει με απώλεια κοινοτικών κονδυλίων ύψους 200.000.000 ευρώ. Οι διαγωνισμοί για τις μονάδες της Αττικής ξεκινούν στα μέσα Ιανουαρίου.

​Σοβαρές καθυστερήσεις εντοπίζονται και σε κρίσιμα έργα για πολλές πόλεις της περιφέρειας όπως το νέο Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής (προϋπολογισμού περί τα 50.000.000 ευρώ). Το έργο σέρνεται επί χρόνια και μόλις την προηγούμενη εβδομάδα οι αρμόδιοι δεσμεύτηκαν πως θα προκηρυχθεί εντός του πρώτου εξαμήνου. Αυτές τις ημέρες αναμένονταν η υπουργική απόφαση με την οποία η ΔΕΠΑΝΟΜ θα αναλάμβανε να προωθήσει το διαγωνισμό. Με καθυστέρηση υλοποιούνται και τα έργα σε αρκετά λιμάνια της χώρας όπως στο Λαύριο, το Κατάκολο, την Πάτρα και την Ηγουμενίτσα. Σε ορισμένα εξ’ αυτών χρειάστηκε να ξαναγίνει διαγωνισμός ώστε να επιλεγούν νέοι ανάδοχοι για έργα που είχαν ξεκινήσει επί Β’ και Γ’ ΚΠΣ και σέρνονταν επί χρόνια.

Ελπίδες για τους μεγάλους οδικούς άξονες

​Εντός του 2013 η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει σε πληρωμές ύψους 3,85 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, με βάση τις προβλέψεις του μνημονίου. Στο υπουργείο Ανάπτυξης εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην επανεκκίνηση των τεσσάρων μεγάλων οδικών αξόνων (Ιόνια Οδός, Κόρινθος – Πάτρα, Μαλιακός – Κλειδί και ο κουτσουρεμένος Αξονας Κεντρικής Ελλάδας) προκειμένου να καλυφθούν οι στόχοι των απορροφήσεων. Και τα τέσσερα έργα χρηματοδοτούνται εν μέρει από το ΕΣΠΑ με κονδύλια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Στο υπουργείο εκτιμούν πως θα ευδοκιμήσουν οι διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη με τις τράπεζες προκειμένου στη συνέχεια να συνταχθούν νέες συμβάσεις παραχώρησης για τα τέσσερα έργα.
​Οι συμβάσεις παραχώρησης πρέπει να ψηφιστούν από τη Βουλή και στην κυβέρνηση αισιοδοξούν πως θα έχουν καταφέρει να «αναστήσουν» τα έργα μέχρι το Πάσχα. Αντίστοιχες υποσχέσεις είχε δώσει και η προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά αυτή τη φορά υπάρχει το θετικό στοιχείο της συμφωνίας με τους εργολάβους. Πιο δύσκολο σταυρόλεξο αποτελεί, όμως, η συνεργασία με τις τράπεζες αρκετές από τις οποίες (διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα) θέλουν να φύγουν από τη χρηματοδότηση των έργων. Εντεκα ελληνικές τράπεζες συνεισφέρουν το 50% των δανειακών κεφαλαίων, ενώ οι 32 ξένες το υπόλοιπο 50%. Το πρόβλημα εντοπίζεται μόνο σε αρκετούς διεθνείς τραπεζικούς ομίλους οι οποίοι ή έχουν ξεκαθαρίσει πως αποχωρούν από τη χρηματοδότηση ή ζητούν δεσμεύσεις τις οποίες είναι δύσκολο να δεχθεί η Κομισιόν.
​Το δημόσιο και οι εργολάβοι που είχαν αναλάβει τους πέντε οδικούς άξονες υπολόγιζαν πως στα 30 χρόνια εκμετάλλευσης θα είχαν έσοδα 60 δισ. ευρώ (!) από τα διόδια. Με βάση τις εκτιμήσεις των συμβούλων του υπουργείου Ανάπτυξης τα έσοδα δεν θα είναι περισσότερα από 33 δισ, δηλαδή σχεδόν τα μισά. Με τα νέα, εξαιρετικά δυσάρεστα, δεδομένα έχει αρχίσει η δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεων για την επανεκκίνηση των τεσσάρων οδικών αξόνων.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Advertisements
This entry was posted in "Ανάπτυξη", Δημόσιο, Επενδύσεις and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s